Komponenti 2 i IPA-s – Komponenti i Bashkëpunimit Ndërkufitar – CBC
Objektivi kryesor i komponentit të bashkëpunimit ndërkufitar, parë nga aspekti i fitimit të njohurive të qëndrueshme mbi përdorimin e fondeve të BE-së, është përgatitja e vendeve përfituese të IPA-s për krijimin e Strukturave Operative të përbashkëta efikase, të cilat do të krijojnë një masë kritike të përvojës praktike në programimin dhe zbatimin e Programeve Operative të përbashkëta ndërkufitare. Kjo, nga ana tjetër, është një kusht i domosdoshëm për menaxhimin pasues efektiv dhe të sigurt të Fondeve Strukturore dhe të Kohezionit të BE-së, të cilat do të vijnë shumë më gjerësisht dhe gjithëpërfshirëse, të cilat do të vijnë në të ashtuquajturën fazë pas anëtarësimit. Nga perspektiva e përfitimeve të vetë rajoneve kufitare (të cilat janë gjithashtu subjekti thelbësor i aktiviteteve brenda këtyre Programeve të Bashkëpunimit Ndërkufitar), objektivi kryesor i këtij Komponenti të Instrumentit IPA është të nxisë stabilitetin, sigurinë dhe prosperitetin, veçanërisht në rajonet kufitare, shpesh të margjinalizuara, të vendeve fqinje përfituese. Kjo përfaqëson një interes të përbashkët të vendeve të përfshira dhe, ndër të tjera, inkurajon zhvillimin harmonik, të balancuar dhe të qëndrueshëm ndërkufitar.
Republika e Maqedonisë merr pjesë në katër Programe Bashkëpunimi Ndërkufitar IPA: dy Programe me Shtetet Anëtare të BE-së, përkatësisht, me Bullgarinë dhe Greqinë (të cilat më parë u zhvilluan në kuadër të Programit CARDS), dhe, përkatësisht, në dy Programe me Vendet Përfituese të IPA-s fqinje, përkatësisht me Shqipërinë dhe Kosovën. Republika e Maqedonisë merr pjesë gjithashtu në Programin Transkombëtar Territorial për Bashkëpunim Ndërkufitar 'Evropa Juglindore 2007-2013', i cili ka një fushëveprim shumë më të gjerë territorial dhe është një lloj vazhdimësie e programit CADSES.
Programi i Bashkëpunimit Ndërkufitar IPA Maqedoni - Bullgari
Objektivat specifike të këtij Programi janë: përshpejtimi i zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik në rajonin ndërkufitar, promovimi i kohezionit social dhe zhvillimi i atraktivitetit dhe cilësisë së jetës në zonën ndërkufitare. Sekretariati i Përbashkët Teknik i Programit ndodhet në Kyustendil, dhe zyra e tij rajonale (e ashtuquajtura Antena) është në Strumicë. Rajoni kufitar përfshin rajonet juglindore, verilindore dhe lindore në anën maqedonase, dhe rrethet e Blagoevgradit dhe Kyustendilit në anën bullgare.
Gjatë zbatimit të Programit deri më tani, pra në tre Thirrjet për Propozime Projektesh të publikuara deri më tani, janë financuar gjithsej 53 projekte fituese, me një shumë totale fondesh të absorbuara prej afërsisht 11.53 milionë eurosh në fonde të BE-së nga të dyja palët. Për partnerët maqedonas në këto 53 projekte, deri më tani janë ndarë gjithsej afërsisht 5.72 milionë euro në fonde të pakthyeshme të BE-së, të cilat konsiderohen të absorbohen në nivel kombëtar nga ky Program SVS.
Programi i Bashkëpunimit Ndërkufitar IPA Maqedoni - Greqi
Objektivat specifike të këtij Programi janë: zhvillimi ekonomik i rajoneve kufitare; përmirësimin e infrastrukturës turistike dhe të transportit, si dhe përmirësimet mjedisore dhe aktivitetet midis njerëzve. Sekretariati i Përbashkët Teknik ndodhet në Selanik dhe zyra e tij rajonale është planifikuar të hapet në Manastir. Rajoni kufitar përfshin rajonet e Pelagonisë, Vardarit, juglindjes dhe jugperëndimit në anën maqedonase, dhe rajonet e Lerinit, Pellës, Seresit dhe Selanikut në anën e fqinjit jugor.
Gjatë zbatimit të Programit deri më tani, pra në katër Thirrjet për Propozime Projektesh që janë publikuar deri më tani, janë financuar gjithsej 38 projekte fituese, me një shumë totale fondesh të absorbuara prej rreth 16.2 milionë eurosh në fondet e BE-së nga të dyja palët. Për partnerët maqedonas në këto 38 projekte, deri më tani janë ndarë gjithsej afërsisht 5.07 milionë euro në fonde të pakthyeshme të BE-së, të cilat konsiderohen të absorbohen në nivel kombëtar nga ky Program SVS.
Programi i Bashkëpunimit Ndërkufitar IPA Maqedoni - Shqipëri
Objektivat specifike të Programit janë: inkurajimi i zhvillimit ekonomik, mjedisor dhe social ndërkufitar përmes zhvillimit ekonomik me theks në promovimin e turizmit, zhvillimi i qëndrueshëm mjedisor me theks në mbrojtjen, promovimin dhe menaxhimin e burimeve natyrore dhe ekosistemeve dhe kohezionin social, si dhe shkëmbimi kulturor përmes aktiviteteve njerëz-me-njerëz dhe institucione-me-institucione. Sekretariati i Përbashkët Teknik ndodhet në Strugë, ndërsa zyra rajonale është në Elbasan. Rajoni kufitar përfshin rajonet e Pelagonisë, Jugperëndimit dhe Pollogut në anën maqedonase dhe rajonet e Dibrës, Korçës dhe Elbasanit në anën shqiptare.
Gjatë zbatimit të Programit deri më tani, pra në tre Thirrjet për Propozime Projektesh që janë publikuar deri më tani, janë financuar gjithsej 41 projekte fituese, me një shumë totale fondesh të absorbuara prej afërsisht 3.64 milionë eurosh në fonde të BE-së nga të dyja palët. Për partnerët nga Maqedonia në këto 41 projekte, deri më tani janë ndarë gjithsej afërsisht 3.47 milionë euro në fonde të pakthyeshme të BE-së, të cilat konsiderohen të absorbohen në nivel kombëtar nga ky Program SVS.
Programi i Bashkëpunimit Ndërkufitar IPA Maqedoni – Kosovë
Objektivat specifike të Programit janë: të promovojë marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë, të nxisë stabilitetin, sigurinë dhe prosperitetin, nëpërmjet zhvillimit ekonomik me theks në zhvillimin e qëndrueshëm mjedisor, mbrojtjen, promovimin dhe menaxhimin e burimeve natyrore dhe ekosistemeve, si dhe të inkurajojë zhvillimin harmonik, të ekuilibruar dhe të qëndrueshëm. Sekretariati i Përbashkët Teknik ndodhet në Kumanovë, ndërsa zyra rajonale është në Gjilan. Rajoni kufitar përfshin rajonet verilindore, të Shkupit dhe të Pollogut në anën maqedonase, si dhe rajonet ekonomike qendrore, jugore dhe lindore në anën e Kosovës.
Duke pasur parasysh faktin se ky është Programi më i ri nga të gjitha Programet SVS për bashkëpunim ndërkufitar në të cilat merr pjesë Republika e Maqedonisë, deri më tani nuk ka pasur Thirrje për propozime projektesh. PfPP-ja e parë brenda këtij Programi pritet të publikohet drejt fundit të tremujorit të tretë të vitit 2013.
Programi Transnacional për Bashkëpunim Territorial Ndërkufitar ‘Evropa Juglindore 2007-2013’ - SEE
Programi transnacional ‘Evropa Juglindore 2007-2013’ - SEE përqendrohet kryesisht në fushat e mëposhtme: inovacioni; mjedisi; aksesueshmëria; zhvillim të qëndrueshëm urban. Brenda objektivit global të Programit, partneritetet transnacionale zhvillohen për çështje me rëndësi strategjike me qëllim përmirësimin e procesit të integrimit territorial, ekonomik dhe social në BE, dhe për të kontribuar në kohezion, stabilitet dhe konkurrueshmëri.
Gjatë zbatimit të Programit deri më tani, përkatësisht në katër Thirrjet për Propozime Projektesh që janë publikuar deri më tani, partnerët e projektit nga Republika e Maqedonisë kanë marrë pjesë gjithashtu në 18 nga projektet fituese të financuara nga ky Program. Për pjesëmarrjen e tyre, deri më tani janë ndarë gjithsej afërsisht 1.66 milionë euro në fonde të pakthyeshme të BE-së, të cilat konsiderohen të absorbohen në nivel kombëtar nga Programi Transnacional 'Evropa Juglindore 2007-2013' - SEE.
Në periudhën e ardhshme të Programimit (2014-2020), ky Program është planifikuar të pësojë ndryshime në disa nga parametrat, fushëveprimin dhe fushat e ndërhyrjes së tij, dhe është e sigurt që emri i tij do të ndryshohet për të pasqyruar MakroStrategjinë Adriatiko-Joniane për Bashkëpunim Rajonal.
Dokumentet kryesore
Programi Transnacional për Bashkëpunim Territorial Ndërkufitar ‘Evropa Juglindore 2007-2013’ – SEE